عبد الله بن قدامة ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
179
كتاب التوابين ( توبه كنندگان ) ( فارسى )
غَلَبَتْ عَلَيْنا شِقْوَتُنا وَ كُنَّا قَوْماً ضالِّينَ » « 10 » ، « پروردگارا تيرهروزى ما بر ما پيروز شد و گروهى گمراهان شديم » . گويد : على مدهوش بر روى درافتاد ، فضيل كه دانست او حاضر است قرائت را مختصر كرد برخى خود را پيش مادر على رساندند و گفتند : او را درياب ، مادر آمد بر چهره او آب زد تا به هوش آمد ، و به فضيل گفت : سرانجام تو قاتل اين پسرك على خواهى بود . مدتى گذشت ، يك بار ديگر فضيل پنداشت على پشت سرش نيست و اين آيه را تلاوت كرد : « وَ بَدا لَهُمْ مِنَ اللَّهِ ما لَمْ يَكُونُوا يَحْتَسِبُونَ » « 11 » ، « و براى آنان از خداوند چيزهايى كه هرگز حساب نمىكردند پديدار شد » . على مرده و بر روى درافتاد ، پدرش قرائت را مختصر كرد ، پيش مادرش رفتند و گفتند او را درياب ، آمد و بر چهرهء على آب پاشاند ، معلوم شد درگذشته است ، رحمت خدا بر او باد « 12 » . 83 - بشر بن حارث « 13 » محمد بن عبد الباقى با اسناد خود از محمد بن داود دينورى نقل مىكند كه مىگفته است : شنيدم از بشر بن حارث پرسيدند : آغاز كار تو چگونه بوده است ؟ و چرا نام تو ميان مردم همچون نام يكى از پيامبران شهره است ؟ بشر گفت : چه بگويم ، اينهمه از فضل خداوند است كه من در آغاز مردى عيار و سختگير بودم ، روزى همچنانكه مىگذشتم كاغذى را ديدم كه ميان راه افتاده است ، آن را از زمين برداشتم بر آن « بسم اللّه الرحمن الرحيم » نوشته بود ، گرد و خاك از آن زدودم و آن را در جيب
--> ( 10 ) . آيه 106 سوره المؤمنون . ( 11 ) . بخشى از آيه 47 سوره الزمر . ( 12 ) . شرح خوف و بيم على بن فضيل را حافظ ابو نعيم در حلية الاولياء ، صفحات 301 / 297 ، ج 8 آورده است ولى اين روايت در آن نيامده است ، همچنين ابن جوزى در صفة الصفوة ، ص 140 ، ج 2 چند سطرى درباره او نقل كرده است ، كتابى كه مورد استناد ابن قدامه بوده است نام برده نشده است آيا مىتواند كتاب اخبار الزهّاد و العبّاد محمد بن ابى بكر درگذشته بعد از سال 584 هجرى باشد ؟ ( 13 ) . بشر كه بيشتر به بشر حافى ( پابرهنه ) معروف است از پارسايان بلندآوازه قرن دوم و سوم هجرى است كه درگذشت او را به سال 227 يا 226 نوشتهاند و كمتر كتابى در تصوف و عرفان و اخلاق است كه آراسته به نام او نباشد ؛ در منابع شيعى براى اطلاع بيشتر به روضات الجنات مرحوم ميرزا محمد باقر موسوى اصفهانى ، صفحات 134 / 129 ، ج 2 ، چاپ اسماعيليان قم ، بدون تاريخ مراجعه فرماييد .